Wybór odpowiedniej formy prawnej spółki to decyzja, która określi,
jak elastycznie będziesz zarządzać firmą, ile zapłacisz podatków i jak wysokie będą składki socjalne prezesa. Dowiedz się, dlaczego dla dynamicznego
start-upu lub filii zagranicznej grupy kapitałowej najlepszym wyborem będzie
nowoczesny SAS, a kiedy polski lekarz lub doradca biznesowy powinien
postawić na klasyczne SARL.
Dlaczego forma prawna ma znaczenie dla Twojego biznesu?
Wybór między SAS a SARL to decyzja o swobodzie w statucie, o opodatkowaniu sprzedaży udziałów i elastyczności tej procedury, wysokości składek socjalnych
prezesa i wiele innych aspektów. Jako doradca zawsze zaczynam od pytań na temat sektora działalności, wspólników spółki oraz prezesa. Dla przykładu, filia zagranicznej grupy kapitałowej działającej w sektorze nowych technologii i innowacji, której prezes nie rezyduje na stałe we Francji, wybierze SAS. W takich przypadkach najczęściej prezes spółki nie pobiera wynagrodzenia z tytułu swojej funkcji we Francji, nie mieszka na miejscu i nie potrzebuje ubezpieczenia społecznego we Francji dla siebie i swojej rodziny. Wówczas spółka w formie SAS nie podlega żadnym składkom socjalnym związanym z funkcją prezesa. W przeciwieństwie do SARL, która musi zapłacić minimalną składkę socjalną, nawet gdy manager (gérant) nie pobiera wynagrodzenia.
Natomiast więcej korzyści z SARL będzie czerpać polski lekarz, doradca ds. strategii lub konsultant finansowy, który instaluje praktykę we Francji, gdzie również mieszka na stałe. Jeśli jest większościowym zarządzającym spółki (gérant majoritaire), jego składki socjalne wyliczane są na podstawie pobranego wynagrodzenia i zapewniają mu pełne prawa do ubezpieczenia zdrowotnego
oraz prawo do podstawowej emerytury. Może ulepszyć prawa emerytalne poprzez dodatkowe pakiety zabezpieczające, których składki można odliczać od przychodów, co obniża opodatkowanie.
Czym jest spółka SARL i na czym polega?
Spółka typu SARL (Société à Responsabilité Limitée) to forma prowadzenia działalności gospodarczej we Francji, wybierana szczególnie przez MŚP, firmy rodzinne z sektora wolnych zawodów i konsultingu. W praktyce SARL podlega
ustawowym zasadom działania, co daje podstawowe zabezpieczenie prawne, ale nie pozwala na zindywidualizowane dostosowanie statutu do specyfiki działalności lub struktury. Wspólnikami mogą być osoby fizyczne lub prawne, ale zarządzającym może być wyłącznie osoba fizyczna. SARL charakteryzuje ustawowe zapewnienie stabilności kapitału. Wejście nowego wspólnika wymaga uchwały walnego zgromadzenia, zmiany statutu, który jest jawny, i dopełnienia formalności w sądzie gospodarczym. Zbycie udziałów podlega również znaczącemu podatkowi od przeniesienia własności.
Spółka SAS – czym jest i na czym polega?
SAS, czyli uproszczona spółka akcyjna, jest bardzo nowoczesnym rodzajem formy prawnej. Jest ona szczególnie dostosowana do francuskiej filii zagranicznej grupy kapitałowej, między innymi ze względu na swobodę zasad jej działania, gdyż forma ta pozwala dostosować sposób funkcjonowania i organy spółki do wymagań prawnych w kraju spółki matki.
W swojej praktyce miałam okazję przystosować SAS do wymogów polskiej spółki giełdowej, a nawet spółki skarbu państwa. Również inwestorzy i VC faworyzują SAS, gdyż forma ta oferuje możliwość tworzenia w statucie mechanizmów dostosowanych do każdej inwestycji, jak na przykład akcje uprzywilejowane, akcje z podwójnym prawem głosu lub akcje bez prawa głosu czy organy kontroli na miarę. Niezbędna jest również poufna umowa pozastatutowa pomiędzy wspólnikami (pacte), chociażby do tego, aby zabezpieczać prawa wspólników mniejszościowych i inwestorów.
SAS czy SARL – porównanie kluczowych parametrów
Poniżej zestawienie: co dla kogo, koszty rejestracji, opodatkowanie, elastyczność w zbywaniu udziałów. Ważna jest możliwość wejścia inwestora / funduszu VC. W SAS jest to proste, w SARL niemal niemożliwe. Dla start-upów i dynamicznych firm to najważniejszy argument.
Porównanie kryteriów wyboru między spółką SAS a spółką SARL
| Kryteria | SAS | SARL |
|---|---|---|
| Forma prawna | Uproszczona spółka akcyjna | Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością |
| Elastyczność statutowa | Bardzo duża swoboda umowna | Rygorystyczne ramy prawne |
| Liczba wspólników | Od 1 do nieograniczonej liczby | Od 1 do 100 |
| Kapitał minimalny | Brak ustawowego minimum | Brak ustawowego minimum |
| Papiery wartościowe | Akcje | Udziały |
| Zbycie papierów wartościowych | Bardzo swobodne, z uwzględnieniem postanowień statutowych | Ograniczenia ustawowe |
| Zgoda na zbycie na rzecz osób trzecich | Swobodna organizacja statutowa | Obowiązkowa z mocy prawa |
| Organizacja zarządzania | Niezwykle elastyczna | Bardziej sztywna struktura |
| Zarządzający | Prezes (président) Dyrektor generalny (opcjonalny) | Dyrektor (gérant) Jeden lub kilku |
| Zarządzający osoba prawna (w tym zagraniczna) | Możliwe | Niemożliwe |
| Koszt składek emerytalnych i ubezpieczenia społecznego zarządzającego | 0 € przy braku wynagrodzenia Wysoki, jeśli wynagrodzenie | Należny przy braku wynagrodzenia Niższy, jeśli wynagrodzenie |
| Dywidendy podlegające składkom na ubezpieczenie społeczne wspólnika osoby fizycznej | Nie | Tak |
| Złożone umowy wspólników | Bardzo odpowiednie | Bardziej ograniczone |
| Formalizm decyzji | Swobodna | Bardziej uregulowana |
| Wizerunek w oczach inwestorów zagranicznych | Międzynarodowy standard zbliżony do korporacyjnego | Bardziej typowo francuski |
| Wejście/wyjście wspólników | Bardzo płynne, poufne, niska opłata od przeniesienia własności | Mniej płynne, w jawnym statucie, wyższa opłata od przeniesienia własności |
| Szczególnie odpowiednie dla | Francuska filia, start-up, firmy technologiczne, Joint Venture | Wolne zawody, doradztwo i konsulting, rodzinne MŚP |
Najczęstsze błędy polskich przedsiębiorców przy wyborze formy spółki
Zagraniczne grupy często nie doceniają zalet SAS, ponieważ znają polskie spółki z o.o.
lub francuskie spółki anonimowe, czyli SA, istniejąca również we Francji, ale uproszczona spółka akcyjna jest im praktycznie nieznana. Rozpoczęcie działalności jako SARL w niewłaściwym zastosowaniu utrudnia ją i zmusza klientów do przekształcenia spółki, co jest oczywiście możliwe, ale czasochłonne i kosztowne.
Częstym błędem jest nieodpowiednie redagowanie statutu spółki przez pseudoekspertów niewykwalifikowanych we Francji, „tłumaczenie” lub przenoszenie zagranicznych schematów na francuskie realia prawne. Może to spowodować
poważne skutki prawne, czasami nieodwracalne i pociągnąć
za sobą znaczące konsekwencje finansowe.
Brak wstępnej analizy statusu zarządzającego spółką i odpowiedniej
integracji możliwych opcji z globalną strategią ekspansji to również częsty błąd. Skutkuje nieprzewidzianymi kosztami czy nieporozumieniami z lokalnymi zarządzającymi spółką.
Wybór między SAS a SARL zależy od modelu biznesowego, Twoich planów długoterminowych odnośnie do spółki oraz struktury wspólników. Jeśli tworzysz filię we Francji lub planujesz pozyskanie inwestora – wybierz SAS. Jeśli planujesz stabilny biznes rodzinny – rozważ SARL.
Zanim podejmiesz decyzję, skonsultuj ze mną projekt swojego statutu.
